scheepspropulsie

Scheepspropulsie verwijst naar het systeem dat een schip voortstuwt en de beweging ervan regelt. Het omvat doorgaans een krachtbron die vermogen levert, een overbrenging of aandrijfkast die het vermogen omzet naar de drijvende kracht, en de drijfwerktuigen zoals de schroef of drijfasdrives. Doel is efficiënt snelheid en manoeuvreerbaarheid te realiseren onder verschillende bedrijfsomstandigheden, met aandacht voor betrouwbaarheid, onderhoud en milieu.

De twee hoofdconfiguraties van scheepspropulsie zijn directe aandrijving en elektrische aandrijving. Bij directe aandrijving drijft een motor, meestal een diesel of een gas-turbine, via een reductiekast rechtstreeks de schroef aan. Bij diesel-elektrische aandrijving draait een motor of gasturbine een generator die elektriciteit levert aan elektrische motoren die de schroef of meerdere schroefsystemen aandrijven. Elektrische aandrijving biedt flexibiliteit in indeling en kan gecombineerd worden met meerdere schroefassen of drijflijnen. Daarnaast bestaan nog oudere of gespecialiseerde opties zoals stoomturbine-aangedreven schepen en, in hybride systemen, combinaties van diesel- en elektrische aandrijving of opslag zoals batterijen.

Moderne voortstuwing laat vaak toep technisch geavanceerde oplossingen zoals azimuth- of roterende thrusters en pod-aangedreven schroeven (podd propulsion), die 360-graden gericht kunnen voortstuwing genereren en hiermee zeer wendbaar zijn. Boegschroeven dagelijk goederen- en passagiersschepen voor betere manoeuvreerbaarheid bij aanmeren. Het ontwerp van de voortstuwing streeft naar hoge propulsie-efficiëntie, brandstofbesparing en lagere emissies.

Brandstofkeuzes variëren van traditionele marine dieselolie tot LNG, methanol of andere schone brandstoffen; milieuregels zoals IMO-emissienormen en regelgeving gericht op energie-efficiëntie (EEDI, EEXI) beïnvloeden het ontwerp en de operationele planning van scheepspropulsiesystemen. Regulering en technologische ontwikkelingen blijven de evolutie van scheepspropulsie sturen.