representatiesystemen

Representatiesystemen is een term die vooral in cognitieve psychologie en NLP wordt gebruikt om de sensorische modaliteiten te beschrijven waarmee mensen ervaringen intern coderen, opslaan en ophalen. Het idee is dat informatie op verschillende manieren wordt verwerkt en gemanipuleerd, wat invloed kan hebben op leren, geheugen en communicatie. In de NLP-traditie worden vaak vijf modaliteiten onderscheiden: visueel, auditief, kinesthetisch, olfactorisch en gustatorisch, waarbij sommige benaderingen ook varianten of combinaties toelaten.

Visueel georiënteerde informatie wordt vaak als beelden en plattegronden beschreven; auditief als geluiden, stemmen en ritme; kinesthetisch als lichamelijke sensaties, beweging en tempo; olfactoor en gustatorisch verwijzen naar geur en smaak. Sommige mensen hebben een voorkeur voor een bepaald representatiesysteem (preferred representational system, PRS), wat van invloed kan zijn op hoe zij informatie opnemen, uitleg begrijpen en communiceren. In praktijk worden representatiesystemen gebruikt om communicatie af te stemmen op de gesprekspartner, bijvoorbeeld door taal en voorbeelden te kiezen die aansluiten bij diens dominante modality.

Kritiek: de wetenschappelijke basis van vaste modaliteiten en het idee van expliciete “leer- of communicatiestijlen” is onderwerp van debat. Critics wijzen op beperkte empirische onderbouwing voor het bestaan van rigide representatiesystemen en waarschuwen tegen te rigide toepassingen. Descriptieve en flexibele inzet, nuance en individuele variatie worden aanbevolen bij het gebruik van representatiesystemen.

Zie ook NLP, sensorische modality, leerstijlen.