rechtenrisicos

Rechtenrisicos (rechtenrisico’s) zijn risico’s die samenhangen met de bescherming, handhaving en mogelijk schending van rechten en belangen van personen of organisaties in een juridische, maatschappelijke of bedrijfscontext. Het begrip omvat zowel rights-based risico’s die voortkomen uit wettelijke en regels die rechten beschermen, als risico’s die voortvloeien uit mogelijk inbreuk op andermans rechten door bedrijfsactiviteiten.

Het spectrum van rechtenrisico’s is breed. Het omvat onder meer burger- en mensenrechten, eigendomsrechten en intellectuele eigendomsrechten, contractuele rechten, en rechten van werknemers en consumenten. Daarnaast vallen privacy- en dataprotectie-rechten onder rechtenrisico’s, evenals de rechten van minderheidsaandeelhouders en andere betrokkenen in governance en bedrijfsvoering. In internationaal opererende organisaties kunnen rechtenrisico’s ontstaan door inconsistentie tussen jurisdicties, culturele normen en veranderende regelgeving.

Oorzaken en drijvende krachten zijn onder meer wijzigingen in wet- en regelgeving, ambiguïteit in contractuele afspraken, data-verwerking en technologieën zoals kunstmatige intelligentie, besluitvorming op afstand en complexe toeleveringsketens. De gevolgen kunnen variëren van juridische procedures en sancties tot reputatieschade, financiële verliezen en verstoring van bedrijfsvoering.

Beheersing van rechtenrisico’s omvat methoden uit risicomanagement en compliance, zoals due diligence bij transacties, privacy impact assessments, IP-audits, contractuele waarborgen, trainingsprogramma’s en data governance. Daarnaast spelen governance-kaders en normen zoals ISO 31000, COSO en mensenrechtenkaders (bijv. UN Guiding Principles) een rol bij het identificeren, beoordelen en mitigeren van deze risico’s. In de EU en bij AI-toepassingen spelen ook regelgeving rond fundamentele rechten en verantwoorde technologie een toenemend belang.