onvervreemdbare

Onvervreemdbare is een bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands dat verwijst naar iets dat niet kan worden ontnomen, overgedragen of weggenomen. In de context van rechten wordt het gebruikt voor rechten of eigenschappen die inherent zijn aan een persoon en die niet door de staat of een andere actor kunnen worden afgenomen. Het begrip komt vaak voor in discussies over mensenrechten en constitutionele regels, bijvoorbeeld in de uitdrukking onvervreemdbare rechten van de mens.

Etymologie en betekenisgeving

Onvervreemdbare is samengesteld uit het werkwoord vervreemden (alieneren) met het achtervoegsel -baar, aangevuld met het negerende voorvoegsel on-. Daarmee geeft het woord letterlijk aan wat niet te vervreemden is: iets dat niet verzelfstandigd of van iemand afgenomen kan worden. Het woord staat daardoor in contrast met vervreemdbaar (of vervreemdbaar), wat aangeeft dat iets wel geëigendom of overdraagbaar kan zijn.

Gebruik

Het adjectief komt vooral voor in formele en juridische teksten. De meest bekende toepassing is bij de zinsnedes zoals onvervreemdbare rechten van de mens, waarmee wordt aangeduid dat sommige fundamentele rechten inherent zijn aan ieder mens en niet kunnen worden opgegeven of verkocht. Naast rechten kan het ook verwijzen naar eigenschappen of status die men niet mag of kan verliezen onder bepaalde normen, hoewel dit laatste gebruik minder courant is dan bij rechten.

Zie ook

Inalienable rights (Engels), onvervreemdbaar/inalienabel recht, niet-overdraagbaar en verstrekkend of overdraagbaar zijn verwante begrippen die in nabij liggende contexten worden gebruikt.