ontwikkelplannen

Ontwikkelplannen zijn documenten en programma’s die een toekomstgerichte verandering beschrijven en de middelen, activiteiten en tijdlijnen vastleggen die nodig zijn om die verandering te realiseren. Ze worden toegepast op verschillende niveaus en in verschillende domeinen, zoals ruimtelijke ontwikkeling, organisatieontwikkeling en persoonlijke ontwikkeling.

In ruimtelijke ontwikkeling gaan ontwikkelplannen vaak uit van een lange termijn visie voor een gebied en beschrijven welk wonen, werken, mobiliteit, groen en openbare ruimte in een gebied gerealiseerd moeten worden. Ze maken deel uit van bredere masterplannen en beleidskaders en bepalen welke projecten prioriteit hebben, welke regelgeving van toepassing is en hoe gebiedsontwikkeling gefinancierd en gemonitord wordt. Participatie van inwoners, bedrijven en andere stakeholders is meestal onderdeel van het proces. De termijn ligt vaak tussen 5 en 20 jaar en projecten worden met concrete mijlpalen en budgetten opgesomd.

Ook op organisatieniveau of voor individuen bestaan ontwikkelplannen. Bij organisaties betreft het vaak een strategisch plan of een leer- en ontwikkelingstraject waarin doelstellingen, benodigde competenties, trainingen en kennisonderhoud zijn vastgelegd. Voor medewerkers geldt doorgaans een persoonlijk ontwikkelplan, gericht op loopbaanambities, vaardigheden en evaluatiemomenten, met jaarlijkse bijstelling.

Belangrijke kenmerken zijn onder andere het formuleren van duidelijke doelstellingen (vaak SMART), tijdkaders, toewijzing van verantwoordelijkheden en middelen, en meetpunten voor voortgang en effectiviteit. Ontwikkelplannen dienen als instrument voor verantwoording en prioritering en kunnen, afhankelijk van de context, wettelijk of beleidsmatig kader hebben.