ontsnappingscapaciteit

Ontsnappingscapaciteit is de maximale hoeveelheid mensen die gedurende een bepaalde tijd via beschikbare vluchtroutes een ruimte kan verlaten onder evacuatiesituaties. Het begrip is vooral van belang bij brandveiligheid en ontwerp van gebouwen, vervoershallen en evenementen.

De capaciteit wordt bepaald door de combinatie van benodigde escape routes (aantal en breedte van deuren, gangen en trappen), de afstand tot de dichtstbijzijnde uitgang, en de snelheid en oriëntatie van reizigers tijdens een evacuatie. Daarnaast spelen factoren zoals zicht, belijning, obstakels, assistentie aan mindervaliden, en gedragsmatige reacties van de mens een rol.

In de praktijk wordt ontsnappingscapaciteit vaak uitgedrukt als het aantal personen per tijdseenheid (bijv. personen per seconde) dat via een uitgang kan vertrekken, of als het totaal aantal personen dat gelijktijdig kan vertrekken via alle vluchtroutes.

Een ruwe schatting kan worden gemaakt door de breedte van elke uitgang te vermenigvuldigen met een flowsnelheid die is gebaseerd op standaardnormen of empirische data, en deze per route op te tellen. Voor nauwkeurige bezettings- en evacuatietijdberekeningen worden vaak formules uit crowd dynamics en brandveiligheidsnormen toegepast, die rekening houden met veranderingen in dichtheid, stoornissen en gedrag onder stress.

Ontsnappingscapaciteit is een kernelement in veiligheidsontwerp en risicoanalyse: de totale capaciteit moet ruim voldoende zijn om de aanwezige personen binnen een aanvaardbare tijd uit het gebied te laten evacueren, zelfs onder veeleisende omstandigheden.