ontrekken

Onttrekken is een Nederlands werkwoord met meerdere verwante betekenissen. Het woord is afgeleid van het prefix ont- (van oorsprong ‘wegnemen’ of ‘uit iets halen’) en trek, en verwijst naar het verwijderen of winnen uit een bron. De correcte infinitief is onttrekken; ontrekken is een veelvoorkomende spellingfout in het dagelijkse taalgebruik.

Een eerste betekenis ligt in het verwijderen of extraheren uit een bron of ruimte. Zo kan men informatie uit een tekst onttrekken of vet uit een mengsel onttrekken. In de wetenschappelijke of juridische taal spreekt men vaak van data of gegevens die uit een bron worden onttrokken.

Een tweede betekenis is het ontnemen of toekennen van rechten, privileges of goederen aan iemand. Iemand het recht op iets onttrekken of subsidies aan een regio onttrekken zijn voorbeeldachtige formuleringen, waarbij iets aan iemand of aan een entiteit wordt ontnomen of teruggetrokken.

Een derde betekenis heeft betrekking op financiële handelingen: geld of middelen uit een rekening of pot halen. Geld uit een bankrekening onttrekken is een gebruikelijke uitdrukking in financiële contexten, bijvoorbeeld bij contant opnemen of bij het vrijmaken van beschikbaar vermogen.

Onttrekken kent ook nominale vormen zoals ontrekking of onttrekking, die respectievelijk verwijzen naar de handeling zelf of naar het resultaat daarvan (withdrawal, extraction, deduction). In de meeste gevallen kan onttrekken vervangen worden door onttrekken, afhankelijk van de context. In formele teksten is onttrekken de aangewezen vorm.