ongepaperlijk

Ongepaperlijk is een neologisme in het Nederlands dat wordt gebruikt om iets te beschrijven dat ontbreekt aan papierachtige kenmerken of afhankelijkheden die kenmerkend zijn voor fysieke documenten. In informatiebeheer, media-onderzoek en administratieve disciplines verwijst ongepaperlijk naar formats en processen die bestaan zonder een papieren medium en die geen directe reproductie op papier vereisen.

Etymologie en betekenisnuance: het woord is opgebouwd uit het voor- en achtervoegsel on- (niet) en papierlijk, voortkommend uit papier met het suffix -lijk dat een bijvoeglijke aard aanduidt. Hoewel papierlijk als standaardwoord niet wijd ingeburgerd is, fungeert ongepaperlijk als contrast met papiergebaseerde praktijken zoals afdrukken, handtekeningen op papier en papieren archieven. De term wordt vooral gebruikt in theoretische discussies over digitalisering en documentbeheer.

Gebruik en toepassingen: in praktische contexten verwijst ongepaperlijk naar digitale documenten, elektronische handelingen en administratieve workflows die geen fysieke papieren exemplaren vereisen. Voorbeelden zijn digitale dossiers met metadata en cryptografische handtekeningen, elektronische archieven met niet-papierachtige records, en samenwerkingsprocessen die op cloudgebaseerde documenten berusten. De term benadrukt kenmerken zoals digitale provenance, authenticiteit en langetermijntoegang zonder afhankelijkheid van papier.

Verwante begrippen en context: verwante concepten zijn papierloos, digitaal document, elektronisch archief en digitale duurzaamheid. De term speelt een rol in discussies over authenticiteit en verificatie in een tijdperk waarin papier steeds vaker wordt vervangen door digitale representaties. Het gebruik van ongepaperlijk blijft echter vooral beperkt tot niche- of speculatieve contexten.