materiaalibased

Materiaalibased is een term die in het Nederlandstalige discours wordt gebruikt om benaderingen, processen of methoden te beschrijven die materialen centraal stellen als de drijvende kracht achter beslissingen. Omdat het geen vaste technische standaard is, kan de betekenis per domein verschillen, maar het duidt doorgaans op aandacht voor de eigenschappen, verwerkingsroutes en levenscyclus van materialen in een vroeg stadium van ontwerp of analyse.

In productontwerp en engineering betekent een materiaalgebaseerde aanpak het kiezen van materialen op basis van mechanische en thermische eigenschappen, verwerkbaarheid, kosten, beschikbaarheid en milieu-impact, en het integreren van deze keuzes met de fabricagemethode vanaf het begin. Het ondersteunt ontwerp voor prestaties en duurzaamheid, inclusief recycleerbaarheid, demontage en overwegingen voor de eindfase van de levenscyclus.

In onderwijs en onderzoek wordt vaak gesproken over materiaalgebaseerd leren of onderzoek waarbij fysieke materialen worden gebruikt om concepten zoals sterkte, diffusie of fasetransitie te verkennen, wat hands-on begrip en experimenteren vergemakkelijkt.

In de industrie sturen materiaalgebaseerde strategieën procesplanning, toeleveringsketen en productlevenscyclusbeheer, vaak ondersteund door materialen-databibliotheken, simulaties en levenscyclusanalyse om afwegingen te vergelijken.

Kritieken op materiaalgebaseerde benaderingen zijn onder meer de noodzaak van interdisciplinaire expertise, beschikbaarheid van data en mogelijke toeleveringsbeperkingen. Desalniettemin kan de focus op materialen de prestaties verbeteren, milieueffecten verminderen en een circulaire economie bevorderen. Verwante concepten zijn materialenwetenschap, ontwerp voor vervaardigbaarheid en levenscyclusanalyse.