lettergrepen

Een lettergreep is de kleinste klankeenheid die als eenheid in gesproken taal kan functioneren. In de meeste talen bevat een lettergreep een kern, meestal een klinker, en optioneel een onset (beginklanken) en een coda (eindklanken). Samen bepalen ze de klank en het ritme van een woord.

De kern van een lettergreep is doorgaans een klinker; medeklinkers rondom die kern vormen de onset en de coda. Een open lettergreep eindigt op de klinker (bijvoorbeeld ta), een gesloten lettergreep eindigt met een of meer medeklinkers (bijvoorbeeld tafel). Verschillende talen tonen verschillende toelaatbare klankkombinaties, maar het kernprincipe blijft hetzelfde: elke lettergreep heeft een klinker als kern.

Bij verdeling van woorden in lettergrepen geldt meestal: elke lettergreep bevat ten minste één klinker; de onset bestaat uit beginklanken, de coda uit eindklanken. Voorbeelden in het Nederlands: tafel wordt ta-fel; boekwinkel wordt boek-win-kel; computer wordt com-pu-ter. In sommige woorden kunnen klankgroepen door morfologie of klankwetten anders uitpakken, vooral bij samengestelde woorden of leenwoorden. De uiteindelijke splitsing wordt vaak bepaald door wat in de praktijk natuurlijk klinkt én door regels voor tekstindeling.

Lettergrepen spelen een belangrijke rol in hyphenatie, ritme en spraakverstaan. Hyfen worden op of tussen lettergreepgrenzen geplaatst bij regelbreking, zodat afbreking overeenkomt met de klankstructuur. In het Nederlands ligt de klemtoon meestal op de eerste lettergreep van een woord, hoewel er vele uitzonderingen bestaan. De term lettergreep verwijst thus naar de klankstructuur achter de geschreven letters en vormt een basisbegrip in taalkunde.