kyaniet

Kyaniet is een mineraal uit de aluminosilicaten met chemische formule Al2SiO5. Het behoort tot de drie polymorfen van Al2SiO5, naast andalusiet en sillimaniet. Kyaniet vormt zich onder hoge druk in metamorf gesteente en komt wereldwijd voor in gesteenten zoals schisten en gneizen.

Kyaniet is meestal blauw, maar kan ook grijs, groenachtig of kleurloos voorkomen. Het heeft een glasachtige tot glanzende verschijning en is doorgaans kristallijn. Een kenmerkende eigenschap is anisotropie: de hardheid op de Mohs-schaal varieert met kristaloriëntatie, meestal tussen ongeveer 4,5–5 langs de lengterichting en tot circa 7 in andere richtingen.

Oorspronkelijk gevormd in hoge-drukmetamorfose, wordt kyaniet wereldwijd aangetroffen in aluminium- en siliciumrijke metamorf gesteenten. Het materiaal wordt commercieel vooral gebruikt in vuurvaste materialen en keramiek vanwege zijn stabiliteit bij hoge temperaturen en geringe thermische uitzetting. Daarnaast komt kyaniet voor als zeldzaam edelsteenmateriaal; daarvan zijn de kleur en helderheid, samen met de breukeigenschappen, bepalend voor bruikbaarheid in sieraden.

De naam kyaniet is afgeleid van het Griekse kyanos, wat blauw betekent, verwijzend naar de karakteristieke blauwe kleur die vaak wordt waargenomen in zuivere kristallen. Kyaniet blijft een onderzoekspunt in geologie en mineralogie vanwege zijn karakteristieke combinatie van kristalstructuur, kleur en druk-ondersteunde vorming.