ijsboringen

Ijsboringen, ook wel ijskernenboringen genoemd, is een methode om cilindrische monsters van ijs uit gletsjers en ijskappen te winnen. De daarin opgebouwde lagen vormen een tijdreeks met informatie over vroegere temperaturen, neerslag, de samenstelling van de atmosfeer in ingeperste gasbellen, vulkanische activiteiten en stoftransport.

Grootschalige ijsboringen begonnen in de tweede helft van de 20e eeuw, met Groenlandse projecten zoals GISP2 en GRIP en Antarctica-projecten zoals Vostok. Sindsdien zijn dieptes van meerdere kilometer bereikt, waardoor lange klimaatreconstructies mogelijk zijn.

Drilmethoden variëren: voor diepe cores worden droge boorinstallaties met een boorstreng en kernbak gebruikt; voor minder diepe boringen kan warmwaterboring of elektromechanische systemen worden toegepast. Na extractie worden de cores in gecontroleerde koeling bewaard en naar laboratoria getransporteerd om verontreiniging te voorkomen.

De lagen laten jaartallen zien door isotopenindicatoren zoals δ18O en δD die temperatuurreeksen aanduiden; ingeperste gasbellen geven informatie over de samenstelling van de atmosfeer in het verleden; vulkanische aslagen fungeren als tijdmarkeringen.

Toepassingen omvatten reconstructies van temperatuurreeksen, atmosferische evolutie, en reacties op vulkanische uitbarstingen en veranderingen in de koolstofcyclus.

Notabele sites zijn onder meer Vostok en Dome C in Antarctica, en Groenlandprojecten GISP2 en GRIP; recente projecten omvat WAIS Divide en EPICA-Dome C.