gluteusspieren

Gluteusspieren, in het Nederlands ook wel de bilspieren genoemd, vormen een groep spieren aan de achterste rand van de bekkenregio die bewegingen van de heup en dij mogelijk maken. De groep bestaat uit drie hoofdspieren: de gluteus maximus, de gluteus medius en de gluteus minimus.

De gluteus maximus is de grootste en meest oppervlakkige spier in de bil. Hij ontspringt aan delen van het bekken en het sacrum en hecht aan de achterzijde van het dijbeen via de gluteale tuberositas en de tractus iliotibialis. Zijn belangrijkste functie is het strekken van de heup, vooral bij staand opstaan, traplopen en sprinten. Hij levert ook een bijdrage aan externe rotatie van de heup.

De gluteus medius en de gluteus minimus liggen dieper en ontspringen aan de bekkenrand met hun pezen die aan de grote trochanter van het dijbeen hechten. Hun belangrijkste taken zijn het abducteren van de dij en het stabiliseren van het bekken tijdens het lopen. De gluteus minimus kan daarnaast helpen bij interne rotatie en kleine abducties.

Zenuwinnervatie en bloedvoorziening: de gluteus maximus wordt geïnnerveerd door de nervus gluteus inferior, terwijl de gluteus medius en minimus door de nervus gluteus superior worden aangestuurd. De arteriële voeding komt van de arteriae glutae superiores en inferiores.

Klinisch belang: zwakte of letsel aan de gluteusspieren, met name de medius en minimus, kan leiden tot een Trendelenburg-gedrag en bekkeninstabiliteit tijdens éénbenige stappen. Gluteale tendinopathie en scheuren komen voor bij sporters en ouderen. Behandeling bestaat vaak uit gerichte krachttraining, rekoefeningen en, in sommige gevallen, injecties of chirurgie.