gemarginaliseerden

Gemarginaliseerden verwijst naar personen of groepen die in de samenleving gemarginaliseerd zijn: zij ervaren structurele uitsluiting, beperkte toegang tot middelen zoals onderwijs, werk en gezondheidszorg, en weinig invloed in publieke besluitvorming. Het begrip is veelgebruikt in sociologisch en sociaalwetenschappelijk onderzoek om patronen van ongelijkheid te analyseren en om beleid gericht op inclusie te stimuleren.

Oorsprong en gebruik: Het woord is afgeleid van marginaliseren, met gemarginaliseerd als zelfstandig nw/adj. In het Nederlands gebruikt als bijvoeglijk naamwoord (gemarginaliseerd) en als zelfstandig naamwoord (de gemarginaliseerden).

Context en voorbeelden: Marginalisatie treedt op langs lijnen van etniciteit, migratieachtergrond, handicap, seksuele oriëntatie, leeftijd, religie of taal. In combinatie met het begrip intersectionaliteit benadrukt men hoe meerdere kwetsbaarheden gelijktijdig bestaan.

Beleid en praktijk: Beleidsmaatregelen omvatten gelijke kansen, toegankelijke voorzieningen, representatie in besluitvorming, anti-discriminatiewetgeving en programma's voor empowerment. Meting gaat via indicatoren als inkomen, onderwijsniveau, werkgelegenheid, opleidingskansen en participatie in het openbaar leven.

Kritiek en debat: Sommigen waarschuwen dat het label gemarginaliseerden kan stigmatiseren of essentialiseren; anderen betogen dat structurele oorzaken centraal moeten staan. Het begrip wordt vaak gekoppeld aan concepten als inclusie, diversiteit en sociale rechtvaardigheid.

Zie ook: marginalisatie, inclusie, gelijkberechtiging, sociale ongelijkheid.