geinciseerd

Geïnciseerd (ook geschreven als geinciseerd) is een term die aangeeft dat een oppervlak is voorzien van insneden of lijnen die met een scherp instrument in het materiaal zijn gezet. Het woord wordt meestal gebruikt om decoratieve of functionele insnijdingen aan te duiden.

De term komt veel voor in disciplines als archeologie, kunstmatige, conserveringswetenschappen en kunstgeschiedenis. Geïnciseerde voorwerpen komen voor in verschillende materialen, zoals aardewerk, bot, ivoor, metaal, hout en steen. De insnijdingen kunnen eenvoudige lijnen betreffen of complexe patronen en iconografie weergeven.

Techniek en uitvoering: insnijden gebeurt met een scherp instrument zoals een stylus, mes, beitel of priem. De lijnen kunnen oppervlakkig of dieper zijn, soms met meerdere insnijdingen per patroon. Vaak wordt de insnijding aangebracht voordat het materiaal verder bewerkt of gefired (bij aardewerk), maar ook na verloop van tijd kan een oppervlak geinsceneerd zijn. In sommige gevallen worden de geinciseerde lijnen later gevuld met slip, pigment of overige materialen om het contrast te verhogen.

Kenmerken en interpretatie: incisie onderscheidt zich van gravure (krabbelwerk in het materiaal), waarbij graveren doorgaans dieper en met een verschillende techniek gebeurt, en van etsproces, waarbij chemische middelen worden gebruikt. Incisie kan decoratief, functioneel of symbolisch van aard zijn en levert vaak aanwijzingen op over leeftijd, cultuur en functie van het object.

Zie ook: insnijding, gravure, etsdecoratie.