borstbeeldkunst

Borstbeeldkunst is een tak van de beeldhouwkunst die zich toelegt op portretten in de vorm van borstbeelden: sculpturen die meestal het hoofd en de bovenste romp van een persoon tonen, met nadruk op het gezicht, het haar en de kleding. Doel kan verheffen en eren van een individu zijn, of dienen als gedenkmonument. Borstbeelden zijn vaak zelfstandig, maar kunnen ook deel uitmaken van grafmonumenten of architectonische composities.

Materialen en techniek: traditioneel werden borstbeelden in marmer of brons uitgevoerd; andere gebruikte materialen zijn terracotta, gips en hout. Technieken variëren van vrij snijden en modelleren tot gieten en afwerken; de huidtinten, haar en textuur worden door polijsten, patineren en schilderachtige afwerkingen bereikt.

Historische ontwikkeling: in de oudheid speelden borstbeelden een rol als staats- en familieportretten, gericht op herkenning en macht. Tijdens de Renaissance werd de portretkunst herontdekt en werden ideale en realistische kenmerken gecombineerd. De Barok legde nadruk op dynamiek en emotie. In de 18e en 19e eeuw kwam neoclassicisme en naturalisme op, vaak voor ambtsdragers en burgers; in de 20e eeuw bleef de borst als compact portretvorm populair, ondanks modernistische experimenten.

Functie en publiek: borstbeelden worden tentoongesteld in musea, kerken, paleizen en publieke ruimten. Ze dienen als herinnering aan belangrijke figuren, als studieobject voor proportie en expressie, en als ambassade van culturele identiteit. Conservatie en restauratie spelen een grote rol bij behoud vanwege veroudering van materialen en oppervlaktevuil.

Zie ook: borstbeeld, portretkunst, beeldhouwkunst.