boekformaten

Boekformaten verwijzen naar de fysieke afmetingen van een boek en, historisch gezien, naar de manier waarop een vel papier is gevouwen en gebonden. In de pre-industriële drukpraktijk gaven de termen folio, quarto, octavo en duodecimo de grootte van de uitgave aan en verwezen naar het aantal vouwgangen dat werd toegepast bij het produceren van het eerste exemplaar. Over het algemeen geldt dat folio het grootste formaat is, gevolgd door quarto, octavo en duodecimo; de termen zijn in de moderne druk nauwelijks strikt meer, maar geven nog steeds een gevoel voor relatieve grootte en traditie. Het formaat beïnvloedt leeservaring, bindwijze en prijs; het bepaalt hoeveel tekst op elke pagina past en hoeveel pagina's een vel oplevert.

Tegenwoordig worden deze historische termen vaak vervangen door gestandaardiseerde afmetingen. ISO 216 definieert de A-series en B-series; A5 (148 × 210 mm) en A6 (105 × 148 mm) zijn veel voorkomende boekformaten. Daarnaast bestaan er compacte en grotere vormen zoals pocketformaat (ongeveer 110 × 178 mm) en trade-formaten (typisch circa 135 × 210 mm). Voor grotere werken kan het formaat oplopen tot circa 170 × 240 mm of groter. Naast papierformaat spelen bindwijze en papierdikte een belangrijke rol bij de uiteindelijke presentatie.

De keuze voor een formaat hangt af van doelgroep, genre, prijsstelling en bindwijze (hardcover of paperback). In het kort zien boekformaten zowel historische conventies als hedendaagse standaarden die samen bepalen hoe een boek in handen aanvoelt en op de plank staat.