amnezje

Amnezje to zaburzenia pamięci polegające na trudności z zapamiętywaniem, utrzymaniem lub wywoływaniem wspomnień, które nie wynikają z ogólnych zaburzeń poznawczych.

Klasyfikacja obejmuje amnezję organiczną (wynikającą z uszkodzenia mózgu lub zmian fizjologicznych) oraz psychogenną (reakcja na stres lub traumę). W czasie oraz kierunku utraty pamięci wyróżnia się amnezję anterogradową (niemożność tworzenia nowych wspomnień) i retrogradowacyjną (utrata wcześniejszych wspomnień); ponadto istnieją amnezje częściowe lub całkowite, globalne i epizodyczne, w tym napadowa amnezja globalna.

Przyczyny obejmują urazy czaszkowo-mózgowe, udary, guzy mózgu, infekcje mózgu, niedotlenienie, zaburzenia metaboliczne (np. hipoglikemia), niedobór tiaminy (zespół Korsakowa), działania leków, alkohol oraz choroby neurodegeneracyjne. Amnezja dissocyjna (psychogenna) występuje w odpowiedzi na silny stres lub traumę.

Diagnostyka obejmuje wywiad i badanie neuropsychologiczne, ocenę funkcji poznawczych oraz badania obrazowe (MRI, CT) w celu wykrycia uszkodzeń. Celem jest wykluczenie delirium i demencji oraz identyfikacja odwracalnych przyczyn. W niektórych przypadkach wykonuje się EEG, badania laboratoryjne i oceny psychiatryczne.

Leczenie zależy od przyczyny. Leczenie ostrej amnezji organicznej koncentruje się na leczeniu choroby podstawowej i rehabilitacji poznawczej; w amnezji dysocjacyjnej stosuje terapię psychologiczną i wsparcie społeczne; utrzymanie strategii kompensacyjnych (kalendarze, notatniki) ułatwia funkcjonowanie. Rokowanie jest zróżnicowane: napadowa amnezja globalna ma zwykle dobre rokowanie i ustępuje w ciągu doby, natomiast amnezje pourazowe, Korsakowa i w chorobach neurodegeneracyjnych mogą być przewlekłe.