metaboliczne

Metaboliczne to przymiotnik odnoszący się do metabolizmu, zestawu reakcji chemicznych zachodzących w organizmach żywych, które utrzymują życie, dostarczają energię i umożliwiają syntezę cząsteczek niezbędnych do wzrostu. Termin wywodzi się od greckiego metabole, „zmiana”.

Metabolizm obejmuje dwie podstawowe gałęzie: katabolizm, w którym składniki odżywcze ulegają rozpadowi i uwalniają energię, oraz anabolizm, w którym proste cząsteczki są łączone w złożone związki. Procesy te są sterowane enzymami i współdziałają z nośnikami energii, takimi jak ATP. Tempo metabolizmu wpływa na zapotrzebowanie energetyczne organizmu, termogenezę i funkcjonowanie narządów, a różnice obserwuje się między gatunkami, wiekiem i stanem fizjologicznym.

W medycynie termin „metaboliczne” odnosi się często do zaburzeń metabolizmu, takich jak zespół metaboliczny (grupa czynników podwyższających ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy), cukrzyca, otyłość i hiperlipidemia. Mogą one wynikać z zaburzeń enzymatycznych, genetycznych lub środowiskowych.

Diagnostyka obejmuje badania metaboliczne, metabolomikę i różnorodne testy laboratoryjne, na przykład pełny panel metaboliczny (BMP/CMP) oceniający elektrolity, funkcję nerek, wątrobę i inne parametry. Znaczenie procesów metabolicznych wykracza poza medycynę – obejmuje biologię roślin, mikroorganizmów i ekologiczne procesy biogeochemiczne.