czsteczki

Cząsteczki, zwane również cząsteczkami chemicznymi, są najmniejszymi jednostkami substancji chemicznej, które zachowują jej właściwości. Zbudowane są z atomów połączonych wiązaniami chemicznymi i mogą występować jako samodzielne jednostki lub jako część większych układów. Cząsteczki mogą być neutralne elektrycznie i mieć różny rozmiar, zwykle mieszczą się w zakresie 0,1–10 nanometrów.

Najprostsze cząsteczki to diatomowe, takie jak H2, O2 czy N2. Bardziej złożone to cząsteczki kowalencyjne, na przykład H2O, CO2, CH4. Właściwości cząsteczek zależą od składu atomowego i geometrii ich wiązań. Geometria molekularna, wynikająca z liczby par elektronowych wokół atomów centralnych, wpływa na kształt cząsteczki i jej właściwości fizyczne. Cząsteczki mogą być polarne lub niepolarne; obecność dipolu wpływa na rozpuszczalność i oddziaływania międzycząsteczkowe, takie jak wiązania wodorowe i interakcje van der Waalsa.

Wiązania chemiczne w cząsteczkach to głównie wiązania kowalencyjne, gdzie atomy dzielą electrony. Związki jonowe zwykle tworzą sieci krystaliczne i rzadko występują jako odrębne cząsteczki, choć mogą istnieć w roztworach lub gazach jako jonowe pary. Metody badania cząsteczek obejmują masę cząsteczkową, spektroskopię IR i Raman, NMR oraz krystalografię rentgenowską.

Cząsteczki są podstawą chemii i biologii, stanowią monomery makrocząsteczek i kluczowe jednostki reakcji chemicznych.

---