afschuw

Afschuw is een sterke sensatie van afkeer of walging ten opzichte van iets dat als moreel verwerpelijk of gruwelijk wordt ervaren. Het kan gericht zijn op handelingen, personen of situaties en wordt vaak beschreven als een vorm van morele of existentiële afkeer.

Etymologie: het woord is van oudsher Nederlands en is opgebouwd uit af- (weg van) en schuw (ontwijkend, verafschuwen) of 'schuw' in de betekenis van vreesachtig of verfoeilijk. Zo duidt afschuw op een afkeer die verder gaat dan gewone afkeer.

Karakter en duur: afschuw kenmerkt zich door hevig emotioneel begrip, morele verontwaardiging en een fysieke reactie zoals rillen of beklemming bij confrontatie met de bron ervan. Het kan kortdurend zijn of langer aanhouden bij herhaalde blootstelling.

Relatie tot walging en morele emoties: walging is vaak een lichamelijke afweerreactie op onaangename smaken of geuren, terwijl afschuw meer gericht is op ethische tekortkomingen of schade. Afschuw kan ethische oordelen versterken en morele veroordeling ondersteunen.

Toepassing en cultuur: in literatuur, filosofie en psychologisch onderzoek wordt afschuw gebruikt om menselijke moraal te onderzoeken en om beschrijving van kwaad te geven. De intensiteit en uitingen van afschuw kunnen variëren tussen samenlevingen en tijdperken.