Zoekgedrag

Zoekgedrag verwijst naar het gedrag van mensen en dieren bij het zoeken naar en het vinden van bronnen zoals voedsel, partners of informatie. Het omvat waarneming, besluitvorming en motorische handelingen en is gericht op het bereiken van een bron met zo weinig mogelijk kosten, tijd of energie.

In de biologie en ethologie bestudeert men zoekgedrag vooral bij dieren, maar ook bij mensen. Typische strategieën zijn gebiedsverkenning (area-restricted search), willekeurig zoeken en doelgerichte verkenning. Modellen zoals de theorie van de optimale foraging (optimal foraging theory, OFT) proberen te verklaren wanneer een individu een gebied verlaat of een bron verder naar zich te halen. De marginal value theorem beschrijft onder welke omstandigheden een voorager een bron verlaat voor een volgende. Complexe bewegingen zoals Levy-vluchten worden gebruikt om patronen van korte en lange afstanden te modelleren. In empirisch onderzoek worden gedrag en beweging vaak gemeten met observaties, tracking en metingen van energieopbrengst.

In de context van menselijk informatiezoekgedrag onderzoekt men hoe mensen informatie zoeken op het web, in bibliotheken of in documenten. Informatiezoektheorie koppelt de menselijke zoektocht aan kosten en baten en aan de informatiegeur (information scent). Typische patronen zijn: formuleren en verfijnen van zoektermen, browsen en scannen van resultaten, en evaluatie van relevante bronnen. Interfaces, zoekmachines en aanbevelingssystemen beïnvloeden deze patronen door ranking, filters en feedback.

Toepassingen van kennis over zoekgedrag omvatten het ontwerpen van efficiëntere zoeksystemen, betere bibliotheekdienstverlening, onderwijs en marketing. Onderzoeksmethoden omvatten analyse van zoeklogs, oogbewegingsonderzoek, experimenten en simulaties.