Vooruitloopt

Vooruitloopt is de derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van het Nederlandse werkwoord vooruitlopen. Het betekent dat iemand of iets zich vooruit beweegt ten opzichte van anderen of ten opzichte van een referentiepunt. In de zin wordt meestal gezegd dat iemand “loopt vooruit” of dat iets “loopt vooruit” op iets anders.

Etymologie en betekenis. Het woord is opgebouwd uit vooruit (naar voren) en lopen (wandelen of rennen). Vooruitlopen kan zowel letterlijk als figuurlijk worden gebruikt. Fysiek kan een voorste atleet of reiziger vooruitlopen ten opzichte van de rest. figuurlijk kan iemand of iets vooruitlopen op gebeurtenissen, tijd of verwachtingen, oftewel vooruit zijn of vooruit kunnen handelen.

Veelvoorkomende betekenissen en gebruik. Lichamelijk: de koploper loopt vooruit van de groep. Voorbeeld: de koploper loopt vooruit op de andere deelnemers. figuurlijk: de cijfers kunnen vooruitlopen op de werkelijkheid. Voorbeeld: de planning loopt vooruit op de realiteit. Met de uitdrukking vooruitlopen op kun je aangeven dat iets eerder gebeurt dan waarop men had gerekend of gehoopt.

Verwant taalgebruik. Een verwant werkwoord is voorop lopen, wat soortgelijk betekent: voorop staan of een stap voor blijven op anderen. Tegenovergestelde uitdrukkingen zijn achterlopen of achterblijven. De combinatie op met lopen, zoals vooruitlopen op, geeft aan dat iets zich eerder of sneller ontwikkelt dan een vergelijkingspunt.

Zie ook. Voorop lopen, achterlopen, vooruitgang. Het gebruik van vooruitlopen en zijn vormen hangt af van context en zinspositie, waarbij de betekenis de nadruk legt op being ahead in ruimte of tijd.