achterlopen

Achterlopen is een Nederlands werkwoord dat betekent achterblijven in tijd, voortgang of ontwikkeling. Het kan verwijzen naar achterstaan op de planning of achterblijven bij anderen in vergelijking met een bepaalde maatstaf. Het kan zowel letterlijk als figuurlijk worden toegepast, bijvoorbeeld op een tijdschema, op leerprestaties of op de voortgang van een project.

Het werkwoord wordt vaak gebruikt met preposities zoals op en met. Voorbeelden zijn: “Het project loopt achter op de planning” en “Veel studenten lopen dit semester achter op hun rooster.” Daarnaast kan achterlopen ook verwijzen naar een achterstand in vergelijking met anderen, bijvoorbeeld “leerlingen die op dit moment achterlopen op hun klasgenoten.” In zakelijke contexten spreekt men soms van “achterstand inleveren” of “achterlopen op schema” wanneer vertragingen ontstaan.

Etymologisch is achterlopen opgebouwd uit achter (in de betekenis van achter) en lopen (gaan of zich voortbewegen). De combinatie is daarna figuurlijk uitgebogen naar het concept van achterblijven bij een bedoeld tempo of doel. De vorm kan zowel in vaste uitdrukkingen als in losse zinsconstructies voorkomen, en in de voltooide tijd wordt vaak achtergelopen gebruikt als participium: “achtergelopen.”

Gerelateerde termen zijn onder meer achterstand, achterblijven, bijlopen en inlopen. Achterlopen is daarmee een gangbaar begrip in onderwijs, project- en procesbeheer, sport en dagelijkse taalgebruik wanneer sprake is van vertraging of het onvermogen om het gewenste tempo te handhaven.

Zie ook: achterstand, achterblijven, bijlopen, inlopen, planning, schema.