Volatiliteitsstructuur

Volatiliteitsstructuur is een begrip uit de derivatenhandel dat verwijst naar het patroon van impliciete volatiliteit over opties met verschillende looptijden en verschillende strike-prijzen. In de praktijk wordt gesproken van de termijnstructuur van volatiliteit (volatiliteit als functie van tijd tot expiratie) en van het volatiliteitsoppervlak, waarbij ook de strike meeweegt. Impliciete volatiliteit wordt afgeleid uit optieprijzen met behulp van een verondersteld prijsmodel en weerspiegelt marktverwachtingen over toekomstige volatiliteit en risicopremies.

Bij aandelenmarkten blijkt de structuur vaak niet constant te zijn: op een gegeven moment is de impliciete volatiliteit hoger voor bepaalde strikes dan voor andere (volatiliteits-skew of -smile), en de vorm kan met de looptijd veranderen. De termijnstructuur kan oplopen, aflopen of vlak blijven, afhankelijk van marktfase en macro-economische onzekerheid.

Toepassingen en belang: de volatiliteitsstructuur is een belangrijk hulpmiddel bij prijsbepaling en hedging van opties, bij risicobeheer en bij handel in volatiliteit-gerelateerde producten. Hij biedt inzicht in waar onzekerheid en risico in de markt zitten en hoe deze zich in de tijd kunnen ontwikkelen. Let op beperkingen: impliciete volatiliteit is een marktprijs en geen exacte voorspelling; de structuur wordt beïnvloed door liquiditeit, vraag en aanbod, en door modelkeuzes.