Vluchtnavigatie

Vluchtnavigatie is het proces van het bepalen en uitvoeren van een vlucht- of vaarroute met als doel in geval van een noodgeval een veilige bestemming te bereiken. Het omvat preflightplanning, monitoring en aanpassing van de route onder veranderende omstandigheden, zoals slechte weersomstandigheden, technische storingen of beperkingen in lucht- of vaarwegen. Het doel is om tijdig en met voldoende veiligheidsgarantie een alternatief traject of een andere aankomstlocatie te kiezen.

In de luchtvaart is vluchtnavigatie een cruciaal onderdeel van noodsituatiebeheer en vluchtveiligheid. Bij emergency situations kan de bemanning besluiten tot een diversion naar een alternatieve luchthaven of een kortere, veiligere route. Belangrijke factoren zijn brandstofreserves, actuele weers- en windsituaties, terreinafstand, luchtruimbeperkingen en communicatie met de luchtverkeersleiding. In de maritieme context kan vluchtnavigatie verwijzen naar manoeuvres om zo snel mogelijk een veilige haven of open watergebied te bereiken bij verontrustende omstandigheden.

Kernprincipes zijn real-time situational awareness, continu heroverweging van de route, naleving van procedures en samenwerking binnen het team. Methoden en hulpmiddelen omvatten geavanceerde navigatiesystemen (GNSS, RNAV), weer- en terreinbewaking (TAWS), verkeersinformatie (TCAS), autopiloot en routemodi voor alternatieve trajecten. Preflightplanning en en-route herplanning vormen de basis, aangevuld met regelmatige communicatie met luchtverkeersdiensten en, waar nodig, met reddings- of havendienst.

Opleiding en procedures richten zich op crew resource management, noodevacuatieprotocollen en simulatieoefeningen om vluchtnavigatie in noodsituaties veilig en efficiënt uit te voeren.