Veredelingsmethode

Veredelingsmethode is een techniek in de tuinbouw waarbij delen van twee planten zodanig worden samengebracht dat de bovenstok (scion) de gewenste kenmerken geeft, terwijl de onderstok (wortelstok) zorgt voor voeding, stevigheid en ziekteweerstand. Het doel is snel te vermeerderen met behoud van kiemkwaliteit en om kenmerken zoals fruitgrootte, smaak, groeiwijze of ziekteresistentie te combineren in één plant.

De werking berust op het contact tussen het cambiumweefsel van beide delen. Een succesvolle veredeling hangt af van de compatibiliteit tussen scion en onderstok, een goede afstemming van groeiomstandigheden en een zorgvuldige afsluiting zodat het wondtissue kan genezen. Veredelingsmaterialen worden vaak geselecteerd op basis van betreffende soort, gewenste eigenschappen en lokale teeltomstandigheden.

Veelvoorkomende veredelingsmethoden zijn enten en oogveredeling. Enten houdt in dat een stuk van de bovenstok of een scheutje wordt geplaatst op of in de onderstok, zodat cambiumlagen op elkaar aansluiten en uitgroei ontstaat. Oogveredeling is een vorm van verhoging waarbij een enkele knop (oog) onder schors van de onderstok wordt geplaatst en daarna uitgroeit tot een nieuwe scheut. Beide methoden vereisen nauwkeurig knip- en bindwerk, en vaak een afsluitende waas of grafting tape en soms een waxlaag om uitdroging tegen te gaan.

Toepassingen omvatten fruitbomen, rozen en wijnstokken, maar veredelingsmethoden worden ook gebruikt om sierplanten en tropische variëteiten te combineren. Voordelen zijn snellere vermeerdering en verbetering van eigenschappen; nadelen zijn de benodigde vaardigheid en het risico op mislukking bij slecht contact of ongunstige omgevingsomstandigheden.