Veldspatten

Veldspatten zijn een groep mineralen die behoren tot de tectosilicaten en bestaan uit aluminosilikaatstructuren met kalium, natrium en/of calcium als kationen. Ze vormen een van de meest voorkomende bouwstenen van de aardkorst en komen voor in veel igneuze, metamorfische en sedimentaire gesteenten. Door hun wijdverbreide aanwezigheid leveren veldspatten een belangrijke bijdrage aan de chemische samenstelling van de continentale korst en aan geologische interpretaties.

De veldspatten worden onderverdeeld in twee hoofdsubgroepen: alkali-veldspatten (K- en Na-veldspatten) en plagioklaat-veldspatten. Alkali-veldspatten omvatten kaliumveldspaat zoals orthoklaas, microklin en sanidine. Plagioklaat-veldspatten vormen een continu systeem van Na-Ca-veldspatten, met endmembers albiet (NaAlSi3O8) en anorthiet (CaAl2Si2O8).

Fysische kenmerken: veldspatten zijn framework-silicaatmineralen met een hardheid van ongeveer 6 op de Mohs-schaal en een glasachtige glans. Ze hebben twee duidelijke splitsingsvlakken die elkaar onder ongeveer 90 graden snijden. Plagioklaat-veldspatten vertonen vaak fijne striaties op hun breukvlakken door tweelingvorming. De kleur varieert van kleurloos tot wit; alkali-veldspatten kunnen roze, grijs of geelachtig voorkomen.

Voorkomen en toepassingen: veldspatten komen veel voor in graniet en vele andere igneuze gesteenten, evenals in metamorf gesteenten en sedimentaire afzettingen. Ze vormen een belangrijk bestanddeel van het aardoppervlak. In de industrie dienen veldspaten als grondstof voor glas en keramiek, en als vulmiddel in verf en kunststof.