Veldpatronen

Veldpatronen is een term uit de geografie en landschapsecologie die verwijst naar de ruimtelijke ordening van vegetatie en landgebruik in open landschappen. Patronen ontstaan door de combinatie van abiotische factoren zoals topografie, bodem, vocht en klimaat, en menselijke beïnvloeding zoals landbouwpraktijken, ontwatering, perceelgrenzen, hagen en irrigatie. In agrarische gebieden zijn veldpatronen vaak zichtbaar als tegels van uniforme teelten met rechte of gebogene erfgrenslijnen, langs boomrijen of hagen gevormde corridorpatronen, en irrigatiecirkels die door centre-pivot-systemen ontstaan. In meer natuurlijke of semi-natuurlijke landschappen zijn patronen soms een mozaïek van bossages, graslanden en struiken die op elkaar reageren op vocht en microklimaat, of reliëfpatronen die vochtverdeling beïnvloeden.

Veelvoorkomende categorieën zijn rechthoekige en geordende veldpatronen met regelmatige grenzen; haaglandschappen waarin bomen en struiken per veld grenzen vormen; strookpatronen waarin smalle banden van verschillende gebruiksvormen langs hellingen of percelen lopen; cirkelpatronen door irrigatie; en onregelmatige patchworkpatronen die voortkomen uit historische land- en eigendomssituaties. De schaal varieert van kleine boerpercelen tot grote mechanische velden.

Door middel van luchtfoto's, satellietbeelden en GIS worden veldpatronen bestudeerd om habitatconnectiviteit, bodembewerking en veranderingen over tijd te analyseren. Ze leveren informatie over biodiversiteit, waterbeheer en cultuurhistorie van landschappen.