Trilvrije

Trilvrije is een bijvoeglijk naamwoord dat in technologische contexten wordt gebruikt om aan te geven dat een apparaat, onderdeel of systeem weinig tot geen trillingen vertoont. Het begrip wordt toegepast bij precisieapparatuur en hoogwaardige gereedschappen waar trillingen de prestaties kunnen beïnvloeden, zoals meetinstrumenten, optische systemen, medische apparatuur en sommige consumentengoederen.

Etymologie: De term is afgeleid van trill (trilling) en vrij (vrij van), en wordt in het Nederlands zowel descriptief als marketingtaal gebruikt.

Toepassingsgebieden: Trilvrije ontwerpprincipes komen voor in onder meer CNC-machines, microscopen, laser- en optische systemen, chirurgische hulpmiddelen en draagbare elektronische hardware zoals camerasystemen en handgereedschappen.

Technieken: Trilvrijheid wordt doorgaans bereikt door demping (kussens, rubberen of siliconenlagers), trillingsisolatie (isolatoren, anti-vibratiemounts), dynamische balancering van rotoren en vliegwielen, en, waar mogelijk, actieve trillingscontrole met sensoren en tegenactuatoren.

Voordelen en beperkingen: Trilvrij ontwerpen verbeteren de nauwkeurigheid, verminderen geluid en slijtage, en kunnen de levensduur van onderdelen verlengen. Nadelen zijn onder meer hogere kosten, grotere complexiteit en extra onderhoud, en in sommige toepassingen kunnen trillingen alleen in bepaalde frequentiebereiken effectief worden verminderd.

Zie ook: trillingsdemping, trillingsisolatie en actieve trillingscontrole.