Tariefheffing

Tariefheffing is de heffing van belastingen door het toepassen van tariefpercentages op een belastbare basis. Het tarief bepaalt hoeveel belasting er verschuldigd is, afhankelijk van de omvang van de basis. Tarieven kunnen vlak zijn (een vast percentage voor alle niveaus) of progressief (verschillende percentages naarmate de grondslag toeneemt). De wet of regeling beschrijft de basis, de tariefbanden en eventuele vrijstellingen.

Veel voorkomende toepassingen zijn inkomstenbelasting, de omzetbelasting (BTW), vennootschapsbelasting en onroerendezaakbelasting, maar ook accijnsen en invoerrechten. In elk geval wordt eerst de belastbare basis vastgesteld en vervolgens het toepasselijke tarief toegepast uit tabellen of regels om de verschuldigde som te bepalen. Soms bestaan er meerdere tariefgroepen voor verschillende categorieën of het type goederen en diensten.

Voordelen van tariefheffing zijn voorspelbaarheid, bestuurbaarheid en transparantie: burgers en bedrijven kunnen het bedrag meestal afleiden uit de wet. Nadelen zijn mogelijke regressiviteit bij vlakke tarieven en administratieve complexiteit door vrijstellingen en verschillende tariefbanden. Tariefwijzigingen kunnen inkomstenzekerheid beïnvloeden en gedrag sturen, bijvoorbeeld door hogere of lagere tarieven voor bepaalde producten of activiteiten.

Tot slot is tariefheffing een centraal instrument in zowel nationale als internationale fiscaliteit. Naast inkomsten kan het de consumptie, investeringen en handel beïnvloeden en zo beleidsdoelstellingen ondersteunen. In de internationale sfeer spelen invoertarieven een belangrijke rol bij handelsbeleid en globalisering, met regels onder handelsakkoorden en multilaterale organisaties zoals de Wereldhandelsorganisatie.