Structuurlaag

Structuurlaag is een term die in de wetenschap en techniek wordt gebruikt om een laag binnen een materiaal of systeem aan te duiden die een kenmerkende interne organisatie heeft ten opzichte van de omringende delen. Deze organisatie kan betrekking hebben op kristallijne oriëntatie, moleculaire packing, chemische samenstelling of fasebalans. Een structuurlaag kan thus verschillen in orde, samenstelling of textuur vergeleken met nabijgelegen lagen.

De term wordt in diverse disciplines gebruikt. In de geologie verwijst een structuurlaag vaak naar een stratigrische of metamorfe laag, bijvoorbeeld beddingslijnen of foliation die cruciale aanwijzingen geven over geologische geschiedenis en krachten die het gesteente hebben gevormd. In de materialenwetenschap kan een structuurlaag verwijzen naar een dunne, gelaagde zone met een specifieke kristallijne oriëntatie of samenstelling, zoals een oxide- of passivatielaag, een lamellaire structuur in laminaten, of een diffusielimietlaag. In polymeren en halfgeleiders verschijnt de term bij lamellaire kristallisatie of bij dunne-filmlaagte structuren die eigenschappen bepalen zoals barrièrewerking of mechanische sterkte.

De aanwezigheid van een structuurlaag beïnvloedt eigenschappen zoals sterkte, taaiheid, anisotropie, elektrische en thermische geleidbaarheid, en optische kenmerken. De vul- en vormingsomstandigheden (druk, temperatuur, tijd, chemische omgeving) bepalen vaak welke structuurlaag ontstaat. Analyses gebeuren met microscopie (SEM/TEM), diffractie (XRD), spectroscopie en andere karakterisatie-methoden.

Voorbeelden: stratigrafische bedding of foliation in gesteente; passivation- of oxide-laag op metalen; lamellaire polymeren in halfgeleider- of optische toepassingen. See also: lagen, laminatie, stratificatie.