Optimiserende

Optimiserende is de present participle van het werkwoord optimaliseren en wordt in het Nederlands meestal gebruikt als bijvoeglijk naamwoord of zelfstandig gebruikt. Het verwijst naar activiteiten, processen of systemen die gericht zijn op het bereiken van de best mogelijke uitkomst door het maximaliseren of minimaliseren van een doelfunctie (ook wel objective function) onder gegeven beperkingen.

In wiskunde en informatica betreft optimalisatie het vinden van waarden voor beslissingsvariabelen die een doel- of beoordelingsfunctie zo gunstig mogelijk maken. Een dergelijk proces wordt uitgevoerd door een optimiser of optimalisatie-algoritme, dat kan variëren van exacte methoden tot heuristische en metaheuristische benaderingen. Typen problemen zijn onder meer continue versus discrete variabelen, lineaire versus niet-lineaire modellen, en convex versus niet-convex doel- en constraint-structuren. Voor lineaire en convex problemen bestaan betrouwbare methoden zoals het simplex- of interior-point algoritme; voor combinatoriële en niet-convexe problemen worden vaak heuristieken toegepast, zoals greedy, genetische algoritmen en simulatie-annealing.

In de praktijk wordt optimalisatie veel toegepast in data-analyse, engineering, economie en logistiek. In machine learning is training een optimalisatieprobleem waarbij parameters van een model worden aangepast om een verlies- of kostfunctie te minimaliseren. Belangrijke overwegingen bij optimiserende processen zijn convergentie, lokale versus globale optima, rekentijd en numerieke stabiliteit.

Samengevat verwijst optimiserende kennis naar het systeematische zoeken naar de beste oplossing binnen een wiskundig kader, met toepassingen in talloze disciplines en concrete operationele beslissingen.