Opleidingsstructuur

Opleidingsstructuur is de inrichting van onderwijs en beroepsopleiding die bepaalt hoe een leerweg is opgebouwd: welke niveaus er zijn, hoe lang ze duren, welke vakken en competenties aan bod komen en hoe voortgang en afronding worden gemeten.

Een opleidingsstructuur omvat doorgaans leerdoelen of competenties, leerinhoud en vakken, didactische aanpak en leermiddelen, toetsing en certificering, overgangs- en doorstroommogelijkheden, kwaliteitsborging en accreditatie, en het toekennen van studiepunten of kwalificaties.

In bredere zin onderscheidt men doorgaans verschillende niveaus: basisonderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs of beroepsopleiding, en hoger onderwijs (hogescholen en universiteiten). Per sector zijn er specifieke uitwerkingen: mbo kent vaak meerjarige beroepsopleidingen met niveaus 1 tot en met 4; het hoger onderwijs kent bachelor- en masteropleidingen; en volwassenenonderwijs biedt een mix van her- en bijscholing. Veel landen hanteren een nationaal kwalificatiekader dat is gekoppeld aan het European Qualifications Framework, zodat leeruitkomsten en studiepunten over instituten heen overdraagbaar zijn.

Een duidelijke opleidingsstructuur ondersteunt transparantie, kwaliteitsborging en aansluiting op de arbeidsmarkt. Voor beleidsmakers en onderwijsinstellingen vormt het kader input voor curricula en financiering, terwijl werkgevers baat hebben bij duidelijk gedefinieerde kwalificaties en her- en bijscholingstrajecten, zodat werknemers zich kunnen ontwikkelen binnen een loopbaan. Levenslang leren blijft vaak een doel omdat veranderende beroepen en technologieën vragen om voortdurende kennisupdates.