Ongelijkend

Ongelijkend is een bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands dat aangeeft dat iets niet gelijk is of verschillen vertoont. Het verwijst naar een eigenschap, relatie of proces dat ongelijkheid creëert, uitdrukt of teweegbrengt. In die zin kan het zowel naar grootte, waarde, status als andere kenmerken verwijzen.

Etymologie en formulering: het woord is afgeleid van ongelijk, met het achtervoegsel -end dat een bijvoeglijk of deelwoordachtig karakter aanduidt. Daardoor beschrijft ongelijkend vaak een eigenschap of werking die ongelijkheid tot gevolg heeft of kenmerkt.

Gebruik en contexten: in vaktaal komt ongelijkend vooral voor in formele of technische teksten. In de wiskunde en exacte wetenschappen wordt de term zelden aangetroffen; men gebruikt eerder meer specifieke termen zoals ongelijkzijdig of ongelijkvormig om figuren of verhoudingen te karakteriseren. In de sociale wetenschappen, economie en politiek kan ongelijkend gebruikt worden om processen of verdelingen te typeren die tot ongelijkheid leiden, bijvoorbeeld een ongelijkend toewijzingsproces of ongelijkmatige verdeling van middelen. In de taalkunde of linguïstiek kan het verwijzen naar niet-identieke correspondenties tussen elementen in een systeem. Over het algemeen wordt in algemenere taal vaker de eenvoudiger formulering niet gelijk of ongelijk gehanteerd.

Verwant en verwant taalgebruik: verwante termen zijn onder meer ongelijk, ongelijkzijdig (voor figuren met geen gelijke zijden) en ongelijkvormig (niet volgens hetzelfde patroon vormgegeven). De term ongelijkend heeft daarmee een meer technische en contextspecifieke functie.

Zie ook: ongelijk, gelijk, ongelijkvormig, ongelijkzijdig, ongelijkheid.