Nietintentionele

Nietintentionele is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord dat verwijst naar handelingen, gevolgen of verschijnselen die niet met opzet plaatsvinden. Het woord wordt gevormd uit niet (ontkenning) en intentioneel (bedoeld), en wordt gebruikt om te benadrukken dat er geen vooropgezet plan of bewuste bedoelingen achter staan.

In alledaags taalgebruik duidt nietintentionele gedrag op onbedoelde fouten, onachtzaamheid of toevallige gebeurtenissen. In de psychologie en cognitiewetenschap wordt het begrip gebruikt bij de studie van automatische of impulsieve handelingen, bijvoorbeeld slips, lapses en onbewuste responsen die niet voortkomen uit doelgerichte planning. In veiligheidskunde en menselijke factoren maakt men onderscheid tussen nietintentionele fouten en intentionele overtredingen om passende preventieve maatregelen te ontwerpen.

In juridische en ethische contexten is het onderscheid tussen nietintentionele en opzettelijke daden belangrijk voor aansprakelijkheid en strafbaarheid. Onopzettelijke schade kan leiden tot civielrechtelijke aansprakelijkheid of lichtere strafrechtelijke sancties dan opzettelijke daden, afhankelijk van omstandigheden zoals nalatigheid of roekeloosheid. In de geneeskunde en farmacologie wordt nietintentionele werkzaamheid vaak besproken als bijwerkingen of onverwachte uitkomsten van behandelingen.

Het woord wordt ook gebruikt in wetenschappelijke teksten en beleidstaal om duidelijkheid te scheppen over causaliteit en verantwoordelijkheid, en om onderscheid te maken tussen effecten die voortkomen uit intentie en die toevallig of onbedoeld zijn.