Natuurrand

Natuurrand is een zone rondom een natuurgebied die dient als buffer en verbindingswerk tussen het core-gebied en de omliggende leefomgeving. Het concept wordt toegepast in natuur- en landschapsbeheer om ecologische integriteit te beschermen en de veerkracht van het gebied te vergroten.

Doel en functies: De natuurrand heeft meerdere functies. Ze beschermt tegen randeffecten zoals verstoring, geluid en landbouwactiviteiten aan de rand, en bevordert de uitwisseling van soorten tussen habitats. Daarnaast kan de natuurrand bijdragen aan waterbeheer, bodembehoud en de lokale biodiversiteit door extra leefruimte en migratieroutes te bieden.

Kenmerken: De breedte en samenstelling variëren per situatie. Vaak bestaan natuurranden uit semi-natuurlijke elementen zoals heggen en houtwallen, poelen, graslanden en natte zones. De inrichting is gericht op herstel en verbinding, en op het beperken van intensieve menselijke activiteiten nabij het natuurgebied. Een natuurrand kan ook functies hebben die het waterbeheer ondersteunen, bijvoorbeeld langs watergangen.

Beheer en beleid: Natuurranden staan meestal in beheerplannen van natuurgebieden en in regionale ruimtelijke plannen. Beheer vindt vaak plaats in samenwerking tussen terreinbeheerders, lokale overheden en soms agrarische ondernemers. In veel gevallen komen natuurranden in aanmerking voor subsidies of betalingsregelingen voor natuurinclusieve landbouw en habitatherstel. In EU-landen sluiten natuurranden vaak aan bij Natura 2000-doelstellingen en bredere biodiversiteitsprogramma's.

Impact en evaluatie: Effecten op soortenbehoud, hydrologie en landschap worden gemonitord, zodat het gebied kan worden aangepast op basis van ecologische inzichten en veranderende omstandigheden.

Zie ook: natuurgebied, bufferzone, ecologische corridor, habitatconnectivity.