Monokromaatsetest

Monokromaatsetest is een verzamelnaam voor oogheelkundige onderzoeken die gericht zijn op het vaststellen en typeren van monochromatie, oftewel achromatopsie. Monochromaten hebben beperkte of geen kleurwaarneming en zien de wereld vooral in grijstinten. De aandoening kent verschillende vormen, waaronder rod monochromacy — waarbij de ogen uitsluitend functioneren met de rod-fotoreceptoren — en cone monochromacy — waarbij een of meer kegelformige receptoren beperkt werken. Beide vormen gaan doorgaans gepaard met verminderde visus en fotofobie.

Tijdens de evaluatie worden verschillende onderdelen uitgevoerd. Kleurwaarnemingstesten (zoals Ishihara-test) leveren bij monochromaten vaak weinig informatie op, maar de resultaten dragen bij aan differentiatie van andere kleurenzichtstoornissen. Daarnaast wordt de visus gemeten onder diverse verlichtingsniveaus en wordt klinisch gekeken naar fotofobie en mogelijk nystagmus. Elektronisch onderzoek van de retina, elektroretinografie (ERG), helpt bij het onderscheiden van rod- en cone-monochromatie door kegelfunctie te beoordelen. Genetisch onderzoek kan mutaties in onder meer CNGA3 en CNGB3 aantonen, die met name worden geassocieerd met cone-based monochromatie.

Interpretatie en gebruik: een bevestigde monochromaatsetest-indicatie ondersteunt de diagnose achromatopsie en kan van invloed zijn op advies omtrent dagelijkse activiteiten, school of werk en het gebruik van visuele hulpmiddelen. Behandeling richt zich op symptoomverlichting en adaptatie: lichte, gepolariseerde of getinte brillen ter vermindering van fotofobie, en ondersteuning bij visuele taken.

Zie ook: kleurenzichtstoornissen, achromatopsie, elektroretinografie, genetische testing.