Leerbaarheid

Leerbaarheid is het vermogen van een persoon om een taak, proces of informatie snel en effectief onder de knie te krijgen. In tegenstelling tot leesbaarheid, dat betrekking heeft op hoe tekstueel materiaal kan worden gelezen, richt leerbaarheid zich op het leerproces: hoe gemakkelijk iemand concepten begrijpt, vaardigheden leert en ze toepast in nieuwe situaties. Het begrip wordt toegepast in onderwijs, instructieontwerp en human‑computer interaction, onder andere bij het ontwerpen van handleidingen, apps en onboarding.

Factoren die leerbaarheid beïnvloeden zijn onder meer duidelijke leerdoelen, een logische structuur, consistente terminologie en visuele ondersteuning; beperkte cognitieve belasting; onmiddellijke en bruikbare feedback; begeleide oefening en scaffolding; en goede foutafhandeling. Ook de mogelijkheid tot herhaling, variatie in opdrachten en voorbeelden die aansluiten bij voorkennis verbeteren leerbaarheid.

Metingen van leerbaarheid kunnen bestaan uit tijd tot eerste succes, retentie na een tussentijd, foutpercentages, slaagkans bij herhaalde pogingen en subjectieve tevredenheid. In UX wordt leerbaarheid vaak gezien als de snelheid waarmee een nieuwe gebruiker een product effectief kan gebruiken en taken zelfstandig kan voltooien.

Praktische verbeteringen zijn onder meer duidelijke instructies en doelen, gestandaardiseerde termgebruik, progressieve blootstelling aan complexiteit, onboarding-scripts of tutorials, inline hints en feedback, en het ontwerpen van interfaces die aanwijzingen geven over mogelijke acties.