Landschapssystemen

Landschapssystemen verwijzen naar de geïntegreerde netwerken van fysieke, biologische en sociaaleconomische elementen die de structuur en werking van een landschap bepalen. Ze omvatten natuurlijke processen zoals hydrologie, bodem en biodiversiteit en menselijke ingrepen zoals landgebruik, infrastructuur en beheerpraktijken. In dit kader ontstaan doorlopende stromen van energie en materie, met onderlinge feedbacks en veerkracht als kernbegrippen.

Typen omvatten natuurlijke systemen zoals stroomgebieden en biomen, en culturele landschappen zoals landbouw- en stedelijke ecosystemen. Kernelementen zijn onder meer landdekkingen, hydrologie, klimaat, geologie, biodiversiteit, infrastructuur en cultuurhistorische elementen.

Methoden en analyse: studievelden zoals landschapsecologie, GIS-gebruik en landschapkarakterisering worden toegepast om functies, processen en relaties te begrijpen. Het plannen en ontwerpen van landschapssystemen vraagt om het identificeren van ecosysteemdiensten, het waarborgen van connectiviteit en veerkracht, en participatieve processen met stakeholders. Beheersingsstrategieën zijn vaak integraal en adaptief.

Toepassingen en voorbeelden: op regionaal niveau kunnen landschapssystemen rivierbekkens zijn; in steden bijvoorbeeld groene en blauwe netwerken die wateropvang, temperatuurregulatie en recreatie ondersteunen; in landbouwsystemen dragen agroforestry en polycultuur bij aan productiviteit en biodiversiteit; kust- en duinlandschappen combineren bescherming met habitats.

Uitdagingen en ontwikkelingen: fragmentatie en versnippering, klimaatverandering, schaalverschillen en governance-uitdagingen beperken de effectiviteit. Data- en kennisdeling, transnationale samenwerking en monitoring zijn cruciaal voor evaluatie van functies en aanpassingsmaatregelen.

---