Kspwaarden

Kspwaarden, ook wel oplosbaarheidsproduct-constanten genoemd, zijn een manier om het evenwicht bij de oplossing van slecht oplosbare zouten in water te beschrijven. De Ksp-waarde geeft aan wat het product is van de concentraties van de ionen in een verzadigde oplossing, elke concentratie verheven tot de macht van zijn coëfficiënt in de oplossingsvergelijking.

Een veelgebruikt voorbeeld is zilverchloride: AgCl(s) ⇌ Ag+(aq) + Cl−(aq); Ksp = [Ag+][Cl−]. Een ander voorbeeld is calciumfluoride: CaF2(s) ⇌ Ca2+(aq) + 2F−(aq); Ksp = [Ca2+][F−]^2. Deze formules laten zien hoe de oplosbaarheid afhankelijk is van de ionenconcentraties in evenwicht.

Gebruik van Ksp is vooral gericht op het voorspellen van oplosbaarheid en precipitatie. Voor een zout met een 1:1-relatie (zoals AgCl) geldt vaak Ksp ≈ s^2, waarbij s de molaire oplosbaarheid is; voor CaF2 geldt bijvoorbeeld Ksp = 4s^3 en is s = (Ksp/4)^(1/3). Zo kan men inschatten of een zout zal precipiteren bij toevoeging van een reagentia of bij verandering van ionsterkte/temperatuur.

Temperatuur heeft doorgaans invloed: Ksp verandert met temperatuur en daarmee de oplosbaarheid. In de praktijk wordt rekening gehouden met activiteit ten opzichte van concentratie, ionsterkte en andere omgevingsfactoren. Ksp-waarden worden veel gebruikt in kwalitatieve analyses, milieukunde en procesbeoordelingen om oplosbaarheid en precipitatieprocessen te begrijpen. Meetmethoden omvatten verzadigdheidsproeven en ionenkoncentratie metingen bij evenwicht.