Kostenschatting

Kostenschatting is het proces waarbij de economische middelen worden voorspeld die nodig zijn om een project of activiteit uit te voeren. Het omvat zowel directe kosten, zoals arbeid, materialen en uitrusting, als indirecte kosten zoals overhead, administratie en onvoorziene posten. Het doel is om een realistische begroting en een baselineniveau te bieden voor planning, aanbesteding en besluitvorming, en om budgettaire risico’s inzichtelijk te maken.

Het proces van kostenschatting omvat doorgaans het afbakenen van de scope, het verzamelen van kosteninformatie, het toepassen van schattingsmethoden, het controleren en valideren van de resultaten, en het documenteren en bijwerken van de schatting gedurende de levensduur van het project. Schattingen dragen onzekerheid; ze worden vaak uitgedrukt als een bandbreedte, een betrouwbaarheidsniveau of als contingenties.

Veelgebruikte methoden zijn analoge schatting (afleiden uit soortgelijke projecten), parametrische schatting (kosten per eenheid of per volume), bottom-up schatting (kosten op werkpakketniveau op basis van concrete gegevens), en driepunten- of Monte Carlo-methoden voor risicogewichtte schattingen. Ook deskundigenoordelen, offertes van leveranciers en historische kosten uit de eigen organisatie spelen een belangrijke rol. Bij grotere projecten kan software en gestandaardiseerde sjablonen de consistentie verbeteren.

Inputs voor kostenschatting bestaan uit de projectscope, tekeningen en specificaties, hoeveelheden, prijslijsten, arbeids- en materiaalkosten, productiviteitsdata en overheadpercentages. De output omvat de totale geraamde kosten, onderverdeling per kostenplaats, contingenties en een overzicht van aannames en beperkingen. Kostenschatting wordt veel toegepast in bouw en infrastructuur, industrie, IT en de publieke sector, en vereist regelmatige herziening bij wijzigingen in scope of marktomstandigheden.