Kalligrafie

Kalligrafie is de kunst van het handmatig creëren van letters en ornamenten met doelbewuste, gecontroleerde bewegingen. Het omvat zowel decoratieve handschriften als losse letterontwerpen die als kunstwerk of ontwerpdeel kunnen dienen. Kalligrafie legt de nadruk op de handeling zelf—the houding van het schrijfwerk, de hoek van de pen en de druk die op de stroke wordt uitgeoefend—in tegenstelling tot typografie, waarbij uitingen in principe reeds zijn vastgelegd en geautomatiseerd worden gereproduceerd.

Historisch gezien ontwikkelde kalligrafie zich in verschillende tradities over lange tijd. In Europa ontstonden stijlen zoals de karolingische minuskule en de gotische kalligrafie, gevolgd door humanistische en later modernistische benaderingen. In Oost-Azië zijn brush calligraphy en bijbehorende karakters een lange traditie met specifieke penseeltechnieken. Arabische kalligrafie ontwikkelde verschillende scripts als naskh en thuluth, met een sterke esthetische en religieuze betekenis. In de moderne tijd heeft Edward Johnston een belangrijke rol gespeeld bij de heropleving van westerse kalligrafie als een artistieke discipline.

Materialen en technieken variëren per traditie en stijl. Veelgebruikte hulpmiddelen zijn kalligrapen met wisselbare nibs of pennen, kwasten en inkt, en speciaal papier. Behalve traditionele stijlen bestaan er hedendaagse vormen zoals moderne kalligrafie en brush lettering, die vaak elementen uit meerdere tradities combineren voor rekwisieten, branding, uitnodigingen en kunstwerken.