Jeugdstrafrecht

Jeugdstrafrecht is het onderdeel van het strafrecht dat betrekking heeft op minderjarigen die een strafbaar feit hebben gepleegd. Het legt de nadruk op ontwikkeling, rehabilitatie en bescherming van het kind, met als doel preventie en resocialisatie, eerder dan vergelding.

Toepassingsgebied en leeftijd: In Nederland geldt jeugdstrafrecht doorgaans voor jeugdigen van 12 tot en met 17 jaar ten tijde van het feit. Oudere jeugdigen vallen meestal onder het volwassenenstrafrecht, hoewel in sommige gevallen overgangsregelingen of speciale jeugdmaatregelen mogelijk zijn.

Procedures en betrokken partijen: Zaken worden behandeld door een jeugdrechter bij de rechtbank, vaak in een speciale jeugdsectie. Het Openbaar Ministerie handelt namens de samenleving; de Raad voor de Kinderbescherming en jeugdhulpverlening leveren adviezen en rapportages. De ouders of voogden hebben een wettelijke rol in het proces.

Sancties en maatregelen: In het jeugdstrafrecht staan maatregelen en sancties centraal die vooral gericht zijn op begeleiding en rehabilitatie. Voor ernstige feiten kan jeugddetentie of plaatsing in een jeugdinrichting worden opgelegd. Minder ingrijpende opties zijn onder meer taakstraf, behandeling, voorwaardelijke straffen met voorwaarden en toezicht.

Rechten en waarborgen: Het kind heeft recht op bijstand door een advocaat, inspraak tijdens hoorzittingen en inzage in het dossier. De Raad voor de Kinderbescherming bewaakt het belang van het kind en doet advies aan de rechter. Ouders of voogden worden hierbij betrokken.

Internationaal en ontwikkelingen: Jeugdstrafrecht is mede gebaseerd op de belangen van het kind zoals vastgelegd in het VN-kinderrechtenverdrag en Europese rechtspraak. Doorlopend beleid en wetgeving richten zich op minder recidive en betere afstemming tussen justitie, onderwijs en sociale zorg.