Incidentenrespons

Incidentenrespons is een gestructureerde aanpak voor het detecteren, onderzoeken en afhandelen van beveiligingsincidenten en andere verstoringen die informatie- en communicatietechnologie raken. Het doel is de impact te beperken, de normale werking zo snel mogelijk te herstellen en herhaling te voorkomen. Het is relevant voor organisaties van elke omvang en omvat zowel digitale als operationele incidenten die de beveiliging van data en systemen raken.

Een incidentenresponsproces kent doorgaans de fasen voorbereiding, detectie en analyse, containment, eradicatie en herstel, en post-incidentevaluatie. In de voorbereidende fase worden beleid, rollen en communicatieafspraken vastgesteld; bij detectie en analyse worden signalen verzameld en beoordeeld; containment beperkt verdere schade; eradicatie verwijdert oorzaken en kwetsbaarheden; herstel brengt systemen weer operationeel; en de evaluatie documenteert lessen en verbetervoorstellen.

Rollen en governance: een incidentenresponsorganisatie bevat meestal een incident response team of operations center, met betrokkenen uit IT, juridische zaken, communicatie en management. Procedures en runbooks waarborgen duidelijke escalatie, besluitvorming en verslaglegging. Technologie zoals logging, SIEM, forensische tooling en regelmatige back-ups ondersteunen het werk.

Internationale normen en richtlijnen zoals ISO/IEC 27035 en NIST SP 800-61 leveren principes voor incidentbeheer, waaronder voorbereiding, respons, herstel en continue verbetering. Organisaties gebruiken ook oefening en tabletop-sessies om bekwaamheid en samenwerking te verbeteren, en richten zich op leerpunten om beveiligingsmaatregelen en governance te versterken.