Herbicideresistentie

Herbicideresistentie is het verschijnsel waarbij onkruiden populaties zo evolueren dat ze niet langer sterven bij het gebruik van herbiciden die eerder effectief waren. Door herhaalde toepassing van een herbicide met hetzelfde werkingsmechanisme ontstaat selectiedruk, waardoor resistente individuen uiteindelijk domineren in de populatie. Resistentie kan leiden tot verminderde bestrijding, hogere productiekosten en de noodzaak van aanvullende maatregelen op bedrijfsniveau.

Mechanismen omvatten onder meer doelwitresistentie (mutaties in het enzym waar het herbicide op werkt) en metabole resistentie (verhoogde detoxificatie). Andere vormen zijn beperkte translocatie of sequestratie. Soms treedt cross-resistentie op of multi-resistentie, waarbij meerdere werkingsmiddelen of -klassen ongevoelig raken.

Oorzaken en factoren omvatten veelvuldig gebruik van hetzelfde werkingsmiddel, onvoldoende gewasrotatie, een grote zadenbank en ontoereikende bestrijding van gewasresten. Ook timing, dosering en dekking spelen een rol bij de selectie van resistente planten.

Detectie gebeurt via veldobservaties, bioassays en moleculaire tests. Vroege opsporing helpt om tijdig beheersmaatregelen te nemen en verspreiding te voorkomen.

Beheer en preventie richten zich op integrale bestrijding: roteer werkingsmechanismen, gebruik meerdere herbiciden met verschillende doelwitten, combineer dragers volgens labelinstructies, en pas culturele en mechanische methoden toe zoals vroege zaaibeheersing en gewasopkomstcontrole. Een langdurige stewardship is essentieel om verliezen te beperken.