Gewrichtsposities

Gewrichtsposities verwijzen naar de stand die een gewricht inneemt ten opzichte van aangrenzende botten, kapsel en ligamenten wanneer het beweegt of in rust is. Ze worden beschreven in termen van hoeken en assen en hangen af van de betrokken botten, spieren, pezen en ligamenten. In de geneeskunde en anatomie wordt meestal gewerkt met een referentiepositie, zoals de anatomische positie of een neutrale stand, en van daaruit worden kinematicen zoals flexie, extensie, abductie en adductie benoemd.

Veel voorkomende posities worden per paar gewrichten genoemd. Bij het kniegewricht geldt flexie (buigen) en extensie (uitstrekken). Bij het schoudergewricht draait men tussen abductie ( van de romp weg) en adductie (naar de romp toe) en tussen interne en externe rotatie. Het heupgewricht kent vergelijkbare bewegingen in combinatie met anteflexie en retroflexie. Bij de enkel spreken we van dorsiflexie (naar boven gericht) en plantaire flexie (voetenpunt omlaag). De kaak heeft specifieke posities in de tandheelkunde en mondzorg, zoals de neutrale kaakstand, centric relation en maximale intercuspatie, die van belang zijn voor functioneren en behandeling.

De kennis van gewrichtposities is relevant voor klinisch onderzoek, beeldvorming, revalidatie, orthopedische en tandheelkundige behandelingen, en voor het ontwerpen van braces en prothesen. Posities worden vaak gemeten met hulpmiddelen zoals goniometers of inclinometer, om de bewegingsomvang en afwijkingen te beoordelen en te volgen. Een verkeerde gewrichtspositie kan leiden tot pijn, instabiliteit of schade aan structuren rondom het gewricht.