Gewricht

Een gewricht, ook wel articulatie genoemd, is de verbinding tussen twee of meer botten die beweging mogelijk maakt en tegelijk stabiliteit biedt. De bouw van een gewricht omvat meestal een gewrichtskapsel, kraakbeen op de botuiteinden en een gewrichtsholte met synoviale vloeistof. Ligamenten houden de botten bij elkaar, en vaak bevinden zich extra structuren zoals menisci of slijmbeurzen die de beweging ondersteunen en wrijving verminderen.

Er bestaan verschillende soorten gewrichten naar structuur en bewegingsmogelijkheid. Fibroseuze gewrichten bestaan uit samenhangend bindweefsel en laten weinig tot geen beweging toe (bijv. schedeldak-suturae). Kraakbeengewrichten bevatten kraakbeen tussen de botten en hebben beperkte beweging (zoals tussenwervelschijven en pubische symfyse). Synoviale gewrichten zijn het meest beweeglijk en zijn ingekapseld met een synoviale holte.

Bij synoviale gewrichten kenmerken een kapsel met buitenste bindweefsellaag en een binnenste synoviale laag, een gewrichtsholte met synoviale vloeistof en kraakbeen op de uiteinden van de botten. Vaak komen extra structuren voor zoals menisci, ligamenten en bursae. Op bewegingsmogelijkheden worden ze onderverdeeld in scharnier-, draaier-, ellipsoïdaal, kogel-scharnier, zadel- en vlakgewrichten.

Functie en aandoeningen: gewrichten maken beweging en ondersteunen gewicht en houding. Veel voorkomende aandoeningen zijn artrose (osteoarthritis), reumatoïde artritis, gout en verstuikingen. Diagnostiek gebeurt met beeldvorming (röntgen, MRI, CT) en laboratoriumonderzoek. Behandeling varieert van rust en fysiotherapie tot pijnstillers en ontstekingsremmers, injecties en soms chirurgie zoals arthroplastie of arthroscopie.