Exemplaarbaar

Exemplaarbaar is een bijvoeglijk naamwoord uit het Nederlands dat aangeeft dat iets als voorbeeld kan dienen of als exemplaar ingezet kan worden. Het woord is afgeleid van exemplaar (kopie, specimen, voorbeeld) en het achtervoegsel -baar, waarmee een mogelijke eigenschap wordt aangeduid.

Het is een betrekkelijk zeldzaam voorkomende term en kom je vooral tegen in formele of academische teksten. In de dagelijkse taal wordt vaker gesproken over reproduceerbaarheid, illustratie aan de hand van een voorbeeld of het gebruik van een concreet casus om iets toe te lichten. Exemplaarbaarheid verwijst dus eerder naar de toepasbaarheid als exemplaar of als illustrationeel voorbeeld dan naar praktische herhaalbaarheid.

Gebruik en betekenis in de praktijk hangen nauw samen met het geven van illustraties. Een bewering, theorie of model kan als exemplaarbaar worden beschouwd wanneer er zonder twijfel een concreet voorbeeld, casus of kopie kan worden aangeleverd waarmee het principe zichtbaar wordt. In wetenschappelijke en pedagogische contexten kan men spreken van exemplaarbaar maken door middel van voorbeelden, demonstraties of modellen.

Verschillen met verwante termen zitten vooral in de nuance. Exemplaarbaar is niet hetzelfde als exemplarisch: exemplarisch verwijst naar een voorbeeldfunctie of modelfunctie op zich, terwijl exemplaarbaar eerder duidt op de mogelijkheid om iets als exemplaar te gebruiken of te produceren. Enkele nauw verwante termen zijn reproduceerbaar (herhaalbaar onder gelijke omstandigheden) en illustratief (duidt op iets dat duidelijk maakt door een voorbeeld).

Zie ook: exemplaar, exemplarisch, reproduceerbaar.