Dipeptiden

Di- peptiden zijn korte peptiden die bestaan uit twee aminozuren die met één peptidebinding aan elkaar zijn verbonden. Ze ontstaan vooral bij de afbraak van eiwitten en kunnen ook chemisch of enzymatisch worden gesynthetiseerd. In het lichaam ontstaan dipeptiden voornamelijk tijdens proteolyse; de meeste dipeptiden worden daarna verder afgebroken tot vrije aminozuren.

Absorptie vindt voornamelijk plaats in de dunne darm via de peptide transporter PepT1, die dipeptiden en sommige tripeptiden in enterocytten transporteert. Daarbinnen worden dipeptiden vaak verder gehydrolyseerd tot vrije aminozuren door intracellulaire dipeptidasen, waarna ze de bloedbaan kunnen bereiken om te worden gebruikt in eiwitsynthese of metabolisme.

Voorbeelden van bekende dipeptiden zijn carnosine (β-alanine + histidine) en anserine, evenals glycylglycine. Carnosine en anserine komen voor in spieren en hersenen en hebben eigenschappen zoals antioxidante werking en bufferingvermogen, terwijl glycylglycine onder meer als buffer of bouwsteen kan dienen in verschillende toepassingen.

Dipeptiden spelen ook een rol als tussenproducten in eiwitmetabolisme en kunnen dienen als bouwstenen of signalen in specifieke biochemische contexten. In de farmacie en voedingswetenschap worden dipeptiden verwerkt als voedingssupplementen of gebruikt in dipeptideprodrugs om opname, stabiliteit of leveringssnelheid van geneesmiddelen te verbeteren.